فارسی | عربی | اردو | English
سلام علیکم به سایت مبلّغان مجتمع آموزش عالی فقه خوش آمدید. لطفاً با درج نظرات خود در بخش نظرخواهی مطالب سایت ما را در ارائه خدمات بیشتر یاری فرمایید. با تشکر

صفحه اصلی فراخوان جشنواره تبلیغ نوین درباره پایگاه تبلیغ ناب نشریات تبلیغ کتابخانه تبلیغ خاطرات تبلیغی ارتباط با ما
صفحه اصلی > صفحه اوّل 


  چاپ        ارسال به دوست

نماز اولین پرسش در روز قیامت

نماز اولین پرسش در روز قیامت

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین بارئ الخلائق اجمعین باعث الانبیاءوالمرسلین والصلاة والسلام علی سیدنا ونبینا حبیب اله العالمین ابی القاسم محمد صلی الله علیه وآله الطیبین الطاهرین المعصومین سیما بقیة الله فی الارضین روحی له الفدا وارواح العالمین ولعنة الله علی اعدائهم ومنکری فضائلهم وغاصبی حقوقهم من الان الی یوم الدین.

عن امام صادق علیه السلام: اول ما یحاسب به العبد الصلوة فان قبلت قبل ما سواها و ان ردت رد ما سواها[1].

این مطلب بسیار روشن است  خودمان به طور مستقیم با خدا رابطه نداریم تا به ما وحی شود و دستورات دین و کتاب الهی به ما برسد، بلکه تمام امر و نهی دین و دستورات خدا و کتاب الهی را از کانال پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می گیریم. پس اگر کسی پیامبر را قبول نداشته باشد و تسلیم او نباشد ، رابطه اش با خدا قطع است. اعمالش الهی نیست .درست به همین دلیلی که ما به پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم احتیاج داریم تا رابطه بین ما و خدا باشد ، پس از پیامبر هم باید کسانی با همان خصوصیات پیامبر یعنی با ویژگی عصمت و علم الهی و رحمت خاص خدا باشد تا بین اسمان و زمین و بین خلق و خالق رابطه بر قرار باشد .

بنا بر این بدون ولایت و واسطه بودن معصومین علیهم السلام  نمی توان بندگی کرد نمی توان دستورات الهی راعمل کرد. نمی توان به کتاب خدا عمل کرد حتما با هدایت و رهبری او به توحید رسید، به خدا رسید، و وارد بهشت شد.

با هدایت و دستگیری اهل بیت  در دنیا و شفاعت  آنها در آخرت ، مومنین وارد بهشت می شوند.

لذا است که پس از موقف و ایستگاه بررسی اعتقادات ، نوبت به بررسی و وظایف و تکالیف عملی ما میرسد. اولین عملی که بررسی می شود نماز است. امام صادق علیه السلام فرمود: نخستین چیزی که از بنده حسابرسی می شود، نماز است؛ اگر نماز پذیرفته شد، بقیه اعمال هم پذیرفته می شود و اگر نماز رد شد بقیه اعمال هم رد میشود.

در این حدیث مبارک که شبیه آن از امام باقر علیه السلام  نقل شده است دقت کنید.

می فرماید: اگر نماز قبول شد، بقیه اعمال هم قبول می شود بحث از قبولی نماز است نه صحیح بودن نماز.

نمی فرماید: اگر نماز تان صحیح بود بقیه اعمال قبول است، بلکه می فرماید: اگر نماز قبول باشد بقیه اعمال هم قبول است.

عزیزان توجه دارند که ما یک صحت نماز داریم و یک قبولی نماز.  صحیح بودن نماز مربوط به صورت ظاهری نماز است. نماز از نظر ظاهر باید اجزاء  و شرایطش را داشته باشد،قرائت و  رکوع و سجودش درست باشد، رو به قبله باشد و با وضو باشد.

اما قبول بودن نماز مربوط به ظاهر فیزیکی و شکلی نماز نیست، بلکه مربوط به شرایطی است که باعث بالا رفتن نماز و رشد روح و تقرب به خدا می شود.

به تعبیر ساده تر شرایط قبولی نماز شرایطی است که نماز را مورد پسند خدا می کند و باعث می شود این نمازی که شما در زمین خواندید، روح ملکوتی پیدا کند، پرواز کند و به ملکوت بالا رود و روح ما را هم بالا ببرد .

حضور قلب در نماز

در روایات آمده است: به مقدار حضور قلب و توجه در نماز ، نماز قبول می شود و بالا می رود. امام صادق علیه السلام  فرمود: ان العبد لیرفع له من صلاته نصفها او ثلثها او ربعها او خمسها و ما یرفع له الا ما اقبل علیه منها بقلبه[2].نیمی از نماز عبد، یا ثلث آن، یا ربع آن، یا خمس آن بالا می رود، مگر همان مقدار که بنده را با حضور قلب به جا آورده است.

یعنی بدون حضور قلب، هرچند نماز باطل نیست، ولی دیگر معراج نیست و روح ندارد. البته حضور قلب مراتب دارد . یک مرتبه اجمالی اش همین است که بداند به محضر خدا آمده است و با خداوند سخن می گوید و حمد ثنای او را می کند، هر چند به معانی نماز توجه ندارد و یا اصلا آن ها را نمی داند. بنا بر این یکی از شرایط قبولی نماز ، حضور قلب است.

نشانه های پذیرش نماز

هم چنین از امام صادق علیه السلام  نقل شده است: من احب ان یعلم اقبلت صلاته ام لم تقبل  فلینظر هل منعته صلاته عن الفحشاء والمنکر فبقدر ما منعته قبلت منه[3]. کسی که دوست دارد بداند آیا نماز او پذیرفته شده یا پذیرفته نشده است، باید بنگرد و ببیندآیا نماز او او را از فحشاء و منکر باز داشته است ؟ پس به آن اندازه که او را از فحشاء و منکز باز داشته از او پذیرفته شده است. نماز از مهم ترین آثارش جلو گیری از منکر و گناه و جلو گیری از آلودگی هاست.خداوند در قرآن فرموده است: ان الصلوة تنهی عن الفحشاء والمنکر[4]. نماز از کار زشت و ناپسند باز می دارد.

 حال اگر کسی نماز خواند، ولی از گناه ابایی نداشت، از ظلم ابایی نداشت، از ضایع کردن حق دیگران ابایی نداشت ایا این نماز، نماز مقبول بوده است؟ بی تردید چنین نیست.

موانع پذیرش نماز

1-             نوشیدن شراب

روایات دیگر همین اصل را باز کرده است. از امام باقر علیه السلام  روایت شده است: « کسی که شراب بنوشد تا چهل روز نمازش قبول نیست[5].» البته کسی نگوید خوب پس حالا که قبول نیست ، دیگر چرا بخوانیم؟ امام باقر علیه السلام قرمود: «اگر نماز را در همین روزها ترک کند عقاب تارک الصلاة را خواهد داشت که چند برابر است[6]. »

2-            لقمه حرام

از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم نیز روایت شده است : من اکل لقمة حرام لم تقبل له صلاة اربعین لیلة و لم تستجب له دعوة اربعین صباحا[7].. هر کس یک لقمه حرام خورد، چهل شب نمازش قبول نیست و چهل صباح دعایش اجابت نمی شود.

داستان

خدا رحمت کند مرحوم آیت الله درچه ای را ! ایشان را برای نهار سر سفره ای دعوت کرده بودند. وقتی نهار تمام شد، صاحب مجلس یک سندی آورد و گفت: آقا این سند محل دعوا و نزاع است من می گویم ملک من است، بعضی می گویند وقفی است می خواهم شما آن را برای من امضا کنید.

آقا فهمید آن غذا برای نمک گیر کردن ایشان و نوعی رشوه بوده است. به قدر ی ناراحت شد که پر خاش کرد و گفت: بی انصاف، مگر من چه بدی به تو کرده بودم که این زقوم را وارد شکم من کردی. همینکه به مدرسه برگشت همه ان غذا ها را برگرداندتا هیچ در معده اش نماند. میدانستند یک لقمه حرام، حال و اشک و سوز را می گیرد.

از جمله مال های حرام، مالی است که انسان خمس و زکاتش را نداده باشد. در آن هم حق آمام و حق فقراست و غصبی است.

3-           عقوق

باز در روایت از قول پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم آمده است:  « لا یقبل الله صلاة خمسة نفر...والعاق.[8]» خداوند نماز پنج نفر را نمی پذیرد.یکی هم کسی است که عاق شده است.

البته در این روایت مطلق عاق مطرح شده است شاید هم شامل عاق والدین شود هم عاق فرزندان.

4-            غیبت کردن

در باره غیبت کردن هم از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: من اغتاب مسلما او مسلمة لم یقبل الله صلاته و لا صیامه اربعین یوما و لیلة الا ان یغفر له صاحبه[9]. کسی که غیبت مرد یا زن مسلمانی را بکند، چهل روز و شب نماز و روزه او قبول نمی شود، جز اینکه غیبت شونده او را ببخشد.

5-             آزار و اذیت همسر

اذیت و آزار و ظلم به همسر هم از جمله اموری است که جلوی قبولی و بالا رفتن نماز را می گیرد، از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم  نیز نقل شده است: « هر کس زنی دارد که او را آزار میدهد، خداوند نماز و کارهای خوب آن زن را نمی پذیرد، جز اینکه آن زن همسرش را یاری دهد و او را راضی کند... و مرد هم اگر به زنش آزار دهد و در حق او ظلم کند همین عقوبت عذاب برایش خواهد بود.

قاعده ای کلی همان بود که در روایت امام صادق علیه السلام آمده بود. یعنی به مقداری که نماز انسان را از آلودگی و گناه جلوگیری کند قبول است و به مقداری که نماز اثر داشته باشد پذیرفته می گردد. لذا وقتی که به پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم گفتند: خانمی است که نماز می خواند و روزه می گیرد، ولی بد اخلاق و بد دهن است و همسایه ها ر ازار می دهد. حضرت فرمود: لاخیر فیها. خیری در او نیست.

ارزش و اهمیت نماز

با توجه به این مطالب اگر کسی واقعا نمازش مورد قبول الهی قرار گرفته باشد مسلمانی است که اهل ظلم نیست، اهل حق کشی نیست، اهل فحشاء ومنکر نیست، طبیعی است که چنین مسلمانی که نمازش قبول شده ، باقی اعمالش هم نمره قبولی می گیرد.

لذا در قرآن در باره هیچ یک از فروع دین، به اندازه نمازآیهه نداریم. و این اهمیت این دستورا الهی را می رساند.

از اهمیت نماز بسیار گفته اند و شنیده ایم آنچه لازم است د راینجا تأکید کنیم راه استفاده از نماز است واقعا حیف است از این سوغات معراجی پیامبر کم بهره باشیم.

ما می توانیم نماز مان را تبدیل به یک کلاس بسیار ارزشمند تربیتی و معرفتی کنیم که حد اقل د ر روز پنچ بار از این کلاس بهره کامل بگیریم و آثار آن را در زندگی ببینیم. نماز بهترین استادی است که بالاترین لذت ها در کنارش برای انسان حاصل می شود.

از مرحوم آیت الله سید علی قاضی نقل شده است که می فرمود: نمی دانم این لذت هایی که در دنیا از نماز نصیبم می شود، د ربرزخ هم گیرم می آید؟

به قول حافظ:

من که امروزم بهشت نقد حاصل می شود                  وعده ای فردای زاهد را چرا باور کنیم

قابل توجه کسانی که گمان می کند که لذت های دین داران همه نسیه و وعده سر خرمن است، و همه حواله به آخرت و بهشت است. خیر، لذت های دینداران اگر درست دینداری کند نقد نقد است.

البته چشیدن لذت نماز شرط دارد و شرز آن اینست که ذائقه انسان سالم باشد و گر نه اگر کسی روحش مریض باشد، همانند جسم مریض لذت غذا را نمی چشد.

اینکه ما از نماز استفاده زیادی نمی بریم، لذت آن را نمی چشیم و نماز مان را صرفا تکرار می بینیم اینکه اثار و برکات نماز در زندگی مان خیلی مشهود نیست به خواطر اینست که د راین کلاس شاگرد خوبی نیستیم.

شاگرد خوب آنست که اولا منظم  و با انضباط باشد. سر وقت وارد کلاس شود. و اداب کلاس را رعایت کند.

ثانیا، حواسش به کلاس باشد و بازیگوش نباشد.

ثالثا، تکالیف را از قبل کلاس انجام داده باشد. همان مراقبت های قبل از نماز .

اگر بخواهیم د رنماز حال داشته باشیم، حضور قلب داشته باشیم، لذت ببریم باید از قبل از نماز مراقب باشیم کسی نماز خوبی دارد که قبل از نمازش خوب باشد. نماز مزد است.

حال و سوز و اشک در نماز ، در دعا، در زیارات، در عبادات مزد است. نماز شب خوب مزد است. این ها را به کسی می دهند که قبل از آن لیاقت های را کسب کرده باشد.

سوز دل اشک روان آه سحر ناله شب                   همه را از نظر لطف شما می بینم

از همین جا توسلی وعرض ارادتی داشته باشیم آی جانم به قربانت  مولا جان علی ای باب یتیمان . امیر المومنین در شب نوزدهم رمضان در خانه ام کلثوم مهمان بود اواخر شب قصد مسجد کرده بود حالت عجیبی داشت ام کلثوم نگران بود حرف دلش این بود ای کاش بابا امروز به مسجد نرود موقعی که علی می خواست از در خانه بیرون رود قلاب در به کمر بند علی گیر کرد گویا در خانه هم می گوید علی جان امروز به مسجد نرو ! من گمان دارم اگر زهرا می بود او هم می فرمود علی جان فردا به مسجد مرو، اری یک وقت دیگر هم زهرا مانع رفتن علی به مسجد شد دست به کمربند علی انداخت و فرمود علی را رها کنید نمی گذارم علی را با این وضع به مسجد ببرید... (گوهر گرانبها)

صلی الله علیک یا اباالحسن یا امیر المومنین

محمدحسن مجاهد

 



[1] - فلاح السائل،ص127

[2] - اصول کافی ، ج3،ص 363

[3] - بحار الانوار،ج79،ص 198

[4] - سوره عنکبوت / 45

[5] - روضة الواعظین، ج2، ص 464

[6] - همان

[7] - بحار الانوار، ج63، ص 314

[8] - مستدرک الوسائل،ج13،ص332

[9] - جامع الاخبار،ج1،ص146


١٦:٤٧ - دوشنبه ١٧ آبان ١٣٩٥    /    شماره : ٧٩٢٦٤    /    تعداد نمایش : ١٣٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





چند رسانه ای
کلیه حقوق این سایت متعلق به مدیریت ارتباطات و بین الملل مجتمع آموزش عالی فقه می باشد.