فارسی | عربی | اردو | English
سلام علیکم به سایت مبلّغان مجتمع آموزش عالی فقه خوش آمدید. لطفاً با درج نظرات خود در بخش نظرخواهی مطالب سایت ما را در ارائه خدمات بیشتر یاری فرمایید. با تشکر

صفحه اصلی فراخوان جشنواره تبلیغ نوین درباره پایگاه تبلیغ ناب نشریات تبلیغ کتابخانه تبلیغ خاطرات تبلیغی ارتباط با ما
صفحه اصلی > صفحه اوّل 


  چاپ        ارسال به دوست

اعمال نامه انسان

اعمال نامه انسان

بسم الله الرجمن الرحیم الحمدالله رب العالمین الصلاة والسلام علی سيدنا محمد واله الطاهرين سيما بقیة الله فی الارضین الحجة ابن الحسن العسکری روحی وارواح العالمین له الفداء و لعنة الله علی اعدائهم و منکر فضائلهم وغاصبی حقوقهم من الان الی لقاء يوم الدين.

 اما بعد فقد قال الله الحکیم فی کتابه المجید وهواصدق الصادقین و قوله الحق، بسم الله الرحمن الرحيم. وَ کُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ في‏ عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ کِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً  اقْرَأْ کِتابَکَ کَفي‏ بِنَفْسِکَ الْيَوْمَ عَلَيْکَ حَسيباً.[1]

بعد از اينکه در پیرامون قبر، جان کندن درمجالس گذشته بحثهای داشتيم و به این نتیجه رسیدیم که بشراگرهرچند دراین دنیا بماند، یک روز ملک دنبالش می آید و مزه مرگ را می چکند. وبعد ازمرگ وعالم برزخ وان عمرطولانی تنها درسایه، ومحتاج ودراختیاردیگران می افتد، دراین مورد باید انسان باندیشند، که خدایا چه منازلی در پیش دارم. یکی از آن منازل منزل نامه اعمال انسان است. ازآیات قران واحادیث وروایات اهل البیت علیهم السلام استفاده می شود که هرانسانی نامه اعمالی دارد، وعملکرد یک عمراو در آن دیده می شود، اما این که نامه اعمال چیست؟ و چگونه می باشد؟ نوسینده آن کیست؟ چه فلسفه های دارند حقیردراین مجلس روشن خواهد کرد. ما قبلا باید آیتی را که تلاوت کردیم به ترجمه آن آیه الهی می پردازم. این در سوره اسراء آیه ۱۳ و۱۴ در قران آمده است: و هرانسان اعمالش را برگردنش آويخته ایم، و روز قیامت کتابی را برای او بیرون  می آوریم، که آن را در برابر خود گشوده می بیند،)این همان اعمال نامه او است.(و به او می گویم):(کتابت را بخوان، امروز کافی است حسابگرخویش باشی. دراین باب احادیثی ارزنده از معصومین علیهم السلام داریم

      حضار محترم نامه اعمال ما مثل دفترهای امروزه نیست، و بصورت کتاب یا کتابچه نمی باشد تا روزها و ساعتها نیاز مند خواندن آن باشد، بلکه در کوتاه ترین مدت همه حساب و کتابهای انسان به اتمام می رسد، وهربیننده با یک نگاه  به اعمال نامه، محتوای آن را درک می کند، زیرا ماهیت ان بصورت نقوشی است که دراختیارصاحب عمل قرارمی گیرد، و به دست اوسپرده می شود. و صاحب عمل با یک نگاه متوجه کردارهای خود می گردد و قرآن بیان زیبا در این مورد دارد: و وضع الکتاب فتری المجرمین مشفقین مما فیه و ویقولون یا ویلتا ما لهذا الکتاب لا یغادرصغیرة ولا کبیرة الا احصیها و وجدوا ما عملوا حاضرا.... یعنی فریاد بر آورد: وای برما، این چه کتابی دقیقی است که هیچ عمل ما کوچک و بزرگ را فرو نگذاشته مگراین که همه را آورده است؟! دراین صورت تصویراعمال خود را می بیند. و حسابگر خویشن می گردد و به ناچار می گويد: درست است اینها همه اعمال من است ومن خود اینها درانجام داده ام.[2]

دراحاديث آئمه علیهم السلام با همین مضمون روایاتی نقل شده است. امام جعفرالصادق علیه السلام می فرماید: اذا کان یوم القیامة دفع الی الانسان کتابه، ثم قیل له: اقراء، قلت: فیعرف ما فیه؟ فقال علیه السلام: انه يذ کرفما من لحظة ولا کلمة ولا نقل قدم ولا شیء فعله الا کانه فعله تلک الساعة...  یعنی روز قیامت نامه اعمال هر انسانی دراختیاراو قرارا می گیرد، چون به آن نگاه می کند ملاحظه می نماید تمام آنچه در دنیا انجام داده است، همه اش موجود است،  لذا به فکر فرو می  رود، گویا همه  را در آن روزيا درآن ساعت انجام داده است.[3]

يذکر بالعبد جمیع  ما عمل وما کتب علیه، حتی کانه تلک الساعة .[4]

 نوسيدگان کیستند؟

احادیث در این  باره و حفظ اعمال نامه درسه صورت تصورمی شود. 

الف ) مامورین خاص

گروهی ازآیات وروایات، ازماموریت ملائکه خاصی خبر می دهد که هر وقت انسانها را زیر نظردارند. دراین دنیا هم مثال برای اش داریم، مثل ردارهای امروزه ای جادها که حرکات ماشین را کنترل می کنند. این ملائکه هم رفتار خوب و بد انسانها را تحت نظر دارند و قران مجید دراین باره می فرمايد: اذا یلتقی الملتقیان عن الیمین وعن الشمال قعید، ما یلفظ من قول الا لدیه رقیب عتید.[5]

دراین آیه ازکنترل دوملک نام می برد، ومی رساند که هرانسانی ازطریق آن دوملائکه مراقبت می گردد. حضرت علی علیه السلام درشرح این نوع آیات می فرمایند:(صاحب الیمین یکتب الحسنات، وصاحب الشمال یکتب السیات، وملکا النهار یکتبان عمل العبد بالنهار، وملکا اللیل یکتبان عمل العبد فی الیل.)[6] یعنی انسان در طول شبانه و روزی به وسیله چهار ملک کنترل می گردد، دو نفردرشب، و دو نفردرروز، یکی درطرف راست، و یکی درطرف چپ، راستی ها اعمال نیک را ضبط می کنند، چپیها اعمال  وکردارهای شوم انسان را می نویسند.

ب) جمعی از ملائکه

وبعضی از آیات و روایات  حکایت دارند که انسانها به وسیله گروه دسته جمعی ملائکه کنترل می شوند وهشدارمی دهند که انسانها مواظب اعمال خویش باشند وچنین تصورنکنند که خدا از اعمال پنهانی آنان اگاهی ندارند! بلکه مامورین وسفیران اللهی پيوسته در کنار آنان حضور دارند(ام یحسبون ان لا نسمع سرهم و نجواهم، بلی و رسلنا لدیهم یکتبون)[7] و در جای دیگر به اوصاف این مامورین پرداخته و می فرمایند: و ان علیکم لحافظین. کراما کاتبین. یعلمون ما تفعلون: بی شک بشما نگهبانانی گمارده شده.  والا مقام و نوسینده. آنان می دانند چه می کنید.[8]

امام علی علیه السلام دراین باره می فرمایند: فاتقوا الله الذی انتم بعینه، ونواصیکم بیده، و تلقیکم فی قبضته، ان اسررتم علیه وان اعلنتم کتبه، قد ولک بکم حفظة کراما، لا یسقطون  حقا ولا یثبتون باطلا. یعنی ازخدا بترسید که درمحضراوقرارگرفته اید،پيشانیتان دردست قدرت اواست، نشت و برخاستن به او مربوط است، از نهانتان باخبر،اعمال ظاهریتان رامی نویسد، ازسوی دیگربرایتان مامورینی گمارده که خیلی بزرگوارند، نه حقی را نادیده می گیرند، نه باطلی را زنده می دارند.[9]

دراین فرازها ضمن اینکه از کتابت خدا سخن می گوید(کتبه) از ملائکه و سفیران جمعی نیز خبر می دهد که مامور کنترل ما می باشد.

ج- خدای متعال

دربعضی ازآیات  نوشتن نامه اعمال به ذات پاک خدا نسبت داده شده  مثل این آیه  سوره یس که خدا می فرماید: ونکتب ما قدمووآثارهم[10]، یا درسوره جاثیه می فرمایند: انا کنا نسنتسخ ما کنتم تعملون. [11]ما آنچه را که شما عمل می کردید می نویسیم.

چنانچه می بینید که در این آیات  نسبت نوشتن اعمال نامه ما به ذات اقدس نسبت داده شده است که در جمع بندی و خلاصه گیری ما می گویم: همه ملائکه وماموران خداوند دستورات را از او می گیرند و امورات عالم طبق صریح قرآن مجید به خدا مربوط است(قل ان الامر کله لله)[12]بنا براین حضار محترم نوشتن ملائکه ازطرف خدا و به امراو صورت می پذیرد، وهیچ گونه ازخود استقلال ندارند، تا دو گانگی و تعدد در فرض پیش آید.

فلسفه نامه اعمال ما چیست

ما عقیده مان بر این است که خداوند بر تمام اعمال و کردارها ما علم دارندو چیزی از ما در علم خدا پنهانی نیست و آیاتی متعدد دراین مورد در قرآن داریم : لا یعصون الله ما امرهم و یفعلون ما يؤمرون[13]و آیات سوره بقره ۳۳و ۳۴و سوره نحل آیه ۱۹ همه اين آیات می رساند که خداند بر ما احاطه دارند. سپس فلسفه نامه اعمال ما چیست؟ به نظر می رسد ، این مسئله جنبه تربیتی و خود سازی بندگان خدا را دنبال می کنند که انسانها باید بدانند و فکر کنند که روز رستاخیز فیلم و اعمال ما به نمایش گذاشته می شوند و هر پنهان به آشکار می گردد یوم تبلی السرائراست روز یوم یعرف المجرمون بسیماهم است بس ای بندگان خدا از حالا بخود آئید، از گناه باید دوری کرد و حسد و کینه و ازار و نیت بدی برای برادران دینی خود نداشته باشیم و باید ازآن روز را یاد کنیم.... حضرت امام خمینی (رح) می فرماید: عالم درمحضر خدا است در محضر خدا معصیت نکنید.  در دعای کمیل می خوانیم:  وبعلمك الذي أحاط بكل شيء[14] و هزار تا مقام های دیگر که اهلبیت علیهم السلام  به یاد آن روز آشکاراعمال ما، مارا به یاد آن روزها آموزش می دهند.

تجسم اعمال

علاوه براعمال نامه  که بواسطه ملائکه ضبط می شود خود اعمال نیز در جهان رستاخیز تجسم عینی پیدا می کنندحتی در اقوال بعضی از دانشمندان، در این دنیا اعمال ما  تجسم ، پیدا می کنند. علامه اقبال می گوید:(عمل سی بنتی هی جنت بهی اور جهنم بهی یه خاکی اپنی فطرت می نه نوری هی نه ناری.)[15] یعنی از اعمال انسان جنت و جهنم ساخته می شود در فطرت این جسم خاکی نه جنتی است نه جهنمی. یا مثلا رحمان بابا می گوید: (کوهی مه کنه ده بل سړی په لارکښې چيری ستا به د کوهی په غاړه لار شی.)[16] و آن قصّه معروف (که سیرت اعمال ما صورت نادر گرفت)همه موارد از تجسم اعمال ما در این دنیا حکایت دارند.

و در قران حکیم در موارد آیاتی را به چشم ما می خورند که حکایت از این مورد دارند. در سوره آل عمران می خوانیم:یوم تجد کل نفس ما عملت من خیر محضرا وما عملت من سوء تود لو ان بینها و بینه  امدا بعیدا"روزی که هر کس عمل خوب  و بدش را  می بیند وآرزومی کند بین او و اعمال او و اعمال بدش فاصله زیادی بیفتد.[17]

یومئذ یصدر الناس اشتاتا لیروا اعمالهم. فمن یعمل مثقال ذرة خیرا یره. و من یعمل مثقال ذرة شرا یره."روز رستاخیز مردم به صورت گروههای مختلف از قبرها خارج می شوند، تا اعمالشان را برایشان نشان دهند. پس هر یک ذره ای کار نیک انجام داده باشد آن را می بیند، و هر کس ذره ای کار بد انجام داده باشد ان را می بیند.[18]

این آیات نیز به صراحت از تجسم اعمال خبر میدهد زیرا بدون آن دیدن و نشان دادن امکان ندارد.

وبدالهم سیئات ما عملوا و حاق بهم ما کانوا یستهزئون. یعنی بدیهای اعمالشان برای آنان آشکارمی گردد و سر انجام آنچه را استهزاء می نمودند دامنشان را فرا می گیرد.[19]

نظیر این آیه در سوره زمر ایه 48 نیز آمده است و می رساند که اعمال به طور مجسم آشکار خواهد شد.

قابل توجه است که ظهور این آیات به طور روشن از تجسم و تجسد اعمال حکایت دارند، و تاویل آنها به نتیجه اعمال و مفاهیم دیگر خلاف ظاهر است و از نظر فن تفسیری دلیل خاص می طلبد، به ویژه احادیث فروانی این حقیقت را تایید می کنند که اینک به سه مورد اشاره می نمائیم

الف: عن النبی صلی الله علیه و آله وسلم  ان المؤمن اذا خرج من قبره صور له عمله فی صورة حسنة فیقول له: ما انت؟ فوالله انی لا اراک امرا الصدق فیقول له : انا عملک فیکون له نور و قائد الی الجنة، و ان الکافر اذا خرج من قبره صور له صورة سیئة و بشارة السیئة فیقول: من انت؟ فو الله انا لا اراک امرا السؤء ، فیقول: انا عملک فینطلق به حتی یدخل النار.

یعنی هنکامی که مومن در قیامت از قبرش خارج می شود عمل او به صورت زیبا دربرابر وی ظاهر می گردد، از او سوال می کند تو کیستی؟سوگند به خدا من تو را شخص صادق می بینم؟ او در جواب می گوید: من عمل تو هستم سپس نور و راهنمای برای  مومن می شود تا به بهشت داخل می کند. اما عمل کافر به صورت زشت در می آید و با مثل همان  سوال و جواب صاحبش را به دوزخ می کشاند.[20]

این حدیث به روشنی بیان می کند که اعمال به صورت شخص در می آید.

ب:عن علی علیه السلام  : اعمال العباد فی عاجلهم نصب اعینهم قی آجلهم. یعنی کردار های بندگان خدا در این جهان، در عامل آخرت جلو چشمان شهود پیدا می کند.[21]

این فراز نیز از شهود اعمال و «نصب» آنها خبر می دهد.

ج): عن علی علیه السلام: مولا علی علیه السلام در حدیث دیگر می فرمایند: به هنگام مر گ از جمله اعمال تمثل پیدا می کنند( و به حالت صورت در می آیند) و به صاحب خود سخن می گویند و چنین اظهار می دارند: من همنشین تو هستم درعالم قبرورستاخیزتا به پيشگاه خدا برسیم. حضرت فرمودند: اگر بنده مطیع فرمان او باشد با عطرخوش و صورت زیبا تجسم پيدا میکنند. این حدیث نیزازمنظر وقیافه زیبا سخن میگوید که نشانه تجسم است.عرض بنده دراین مجلس تمام و چند جمله ذکرمصایب آن مرد دلاور و شجاع از بنی هاشم و پسرعموی حضرت امام حسین علیه السلام که درغربت به شهادت رسیدند

ذکر مصیبت

چون کوفیان برای فرزند رسول خدا(ص) نامه نوشت و در آن نامه از آن خواستند تا به طرف کوفه بیاید لذا امام حسین علیه السلام  پسرعمو و اولین سفیر برای کوفیان اعزام نمود. حضرت مسلم با نامه امام حرکت کرد تا این که به کوفه رسید، وقتی مردم ازاومطلع شدند ابراز خوشحالی نمودند، و مسلم را به خانه مختار ثقفی بردند. مسلم نامه امام حسین علیه السلام برای شان می خواندند، و آنها از شوق اشک می ریختند تا اینکه هجده هزار نفرازآنان بیعت کردند. خبر به ابن زیاد ملعون رسید و دستور داد مسلم را دستگیر کنند و به قتل برساند. مسلم به خانه هانی ابن عروه تشریف برد تا از دشمنان در آمان باشد، و ابن زیاد جاسوسان را برای مسلم گماشته بودو انها به ابن زیاد از مکان مسلم با خبرمی کرد. ظالم هانی را احضار نمود و به هانی گفت: که مسلم را تحویل دهد اما هانی گفت: به خدا قسم که هرگزاین چنین کاری نمی کنم. مسلم را شیعیان تنها گذاشت و مسلم به سربازان عبید الله به جنگ پرداخت و چون مسلم گروهی از آنان واصل جهنم کردند، محمد ابن اشعث به او صدا زد : ای مسلم تو در آمان هستی  مسلم به او فرمود : چه اعتمادی می توان به امام حیله گران و بدکاران داشت، و دوباره مشغول جنگ با آنان شد تا اینکه  تن مبارک از زخمها توانش را از دست داد و حیله گران اورا دستگیر نمود و به ابن زیاد برد.

هنگامی که وارد مجلس عبید الله ابن زیاد شد به او سلام نکرد، یکی از انها گفت چرا به امیر سلام نکردی؟ مسلم گفت: ساکت باش! این امیر من نیست. بعد از مناظره عبید الله به بکیر بن حمران دستور داد: مسلم را بالای قصر ببرد و به قتل برساند، مسلم همواره مشغول تسبیح و تهلیل بوده، به بالای قصر برد و شهید کردند و تشنه لب به شهادت رسید. انا لله وانا الیه راجعون.[22]

نوراکبر حمیدی

 


[1] . اسراء ۱۳، ۱۴.

[2]  کهف، ۴۹.

[3] .تفسیر نور الثقلین، ج ۳،ص۲۶۷، حديث ۱۱۵.

[4] .اسراء، ۱۳و ۱۴.

[5] . ق، ۱۷، ۱۸.

[6] . بحار الانور، ج ۵، ص ۳۲۷، حدیث ۲۲.

[7] .زخرف، ۸۰.

[8] . انفطار ۱۰تا ۱۲.

[9] . نهج البلاغه فیض خ ۱۸۴، ص، ۶۰۲.

[10] . یس، ۱۲.

[11] جاثیه، ۲۹.

[12] . ال عمران، ۱۵۴.

[13]  تحریم، ۶.

[14] . دعای کمیل

[15]  فرازی از اشعار اقبال لاهوری.

[16]  . غزلیات رحمان بابا (پشتو)

[17] . آل عمران، ۳۰.

[18] . زلزال، ۶ تا ۸.

[19] . جاثیه، ۳۳.

[20] . کنز العمال ج ۱۴ ص ۳۶۶، حدیث ۳۸۹۶۳.

[21] . نهج البلاغه ، فیض حکمت۶، ص۱۰۹۱

[22] . لهوف سید ابن طاووس (رح)، ص، ۸۲، ۸۳. مترجم، علی رضا رجالی تهرانی ،انتشارات نبوغ۱۳۷۹ .


٢٣:٤٠ - پنج شنبه ٢٧ آبان ١٣٩٥    /    شماره : ٧٩٦١١    /    تعداد نمایش : ٢٣٢


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





چند رسانه ای
کلیه حقوق این سایت متعلق به مدیریت ارتباطات و بین الملل مجتمع آموزش عالی فقه می باشد.